ลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้า ตอนที่ 2

                   ฉบับที่แล้ว ได้กล่าวถึงชนิดของลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าในระบบจำหน่ายไฟฟ้าไปแล้ว ในฉบับนี้จะเจาะลึกถึง ลักษณะรูปร่างและขนาดของลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าที่ใช้ในการยึดสายตัวนำไฟฟ้า ซึ่งมีอยู่ด้วยกันหลายรูปแบบขึ้นอยู่กับพิกัดแรงดันไฟฟ้าใช้งาน ลักษณะการติดตั้ง หน้าที่การใช้งานและสภาวะแวดล้อมหรือมลภาวะในพื้นที่ใช้งาน สำหรับประเภทของลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าที่จำแนกตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมไทย (มอก.)ซึ่งร่างตามมาตรฐาน American National Standard Institute (ANSI C.29) และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคใช้งานอยู่ในปัจจุบันมีดังนี้

                  ลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าก้านตรงแบบธรรมดา เป็นลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าที่มีร่องด้านบนสำหรับใช้ยึดสายไฟฟ้าแรงสูงให้อยู่กับที่บางผลิตภัณฑ์จะเคลือบสารกึ่งตัวนำไว้ที่รอบๆ บริเวณร่องที่รับสายไฟฟ้า เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดคลื่นวิทยุไปรบกวนระบบสื่อสารที่อยู่ในบริเวณใกล้เคียง ตัวลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าถูกออกแบบให้สามารถรับน้ำหนักและมีคุณสมบัติเชิงกลสูงเพียงพอที่จะรับน้ำหนักของสายไฟฟ้าในขณะที่เกิดฝนตกและลมพัดแรง

                 การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคใช้งานลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าก้านตรงแบบธรรมดา ตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หมายเลข 279 ในระบบจำหน่าย 22 kV จะใช้เป็น Class 56-2 ส่วนในระบบจำหน่าย 33 kV จะใช้เป็น Class 56-3 แต่ปัจจุบันไม่มีการจัดซื้อมาใช้งานเพิ่มเติม เนื่องจากลูกถ้วยชนิดนี้เกิดการเจาะทะลุได้ง่ายที่แรงดันฟ้าผ่าความชันหน้าคลื่นสูง ประกอบกับไม่สามารถใช้งานในพื้นที่ซึ่งมีมลภาวะสูงได้

                ลูกถ้วย ฉนวนไฟฟ้าก้านตรงแบบแท่งชนิด Line Post มีลักษณะคล้ายลูกถ้วยฉนวน ไฟฟ้าก้านตรงแบบธรรมดา แต่ออกแบบให้เป็นแบบคอตันยาว และกำหนดให้ปีกในแต่ละชั้นมีความกว้างเท่ากัน มีคุณสมบัติเด่นที่สามารถป้องกันการเจาะทะลุได้ดีกว่าลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าก้านตรงแบบธรรมดาและสามารถทำความสะอาดตัวเองตามธรรมชาติได้การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคใช้งานลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าก้านตรงแบบแท่งชนิดไลน์โพสท์ตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หมายเลข1077 โดยในระบบจำหน่าย 22 kV จะใช้เป็น Class 57-2 (ชนิดทน Power arc) ส่วนในระบบจำหน่าย 33 kV จะใช้เป็น Class 57-3 และ 57-4 (ชนิดทน Power arc)

               ลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าก้านตรงแบบ Fog จะมีโครงสร้างพื้นฐานคล้ายกับลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าก้านตรงแบบธรรมดา แต่ออกแบบให้มีระยะรั่วเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะระยะรั่วป้องกัน หรือระยะรั่วในส่วนที่จะไม่เปียกน้ำแม้ในตอนฝนตก เพื่อให้สามารถนำไปใช้งานในพื้นที่ซึ่งมีมลภาวะสูง เช่น บริเวณใกล้ชายทะเลหรือย่านอุตสาหกรรมได้ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคใช้งานลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าก้านตรงแบบ Fog เฉพาะในพื้นที่ระบบจ่าหน่าย 33 kV ในพื้นที่ซึ่งมีมลภาวะระดับสูง และลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าชนิดนี้ไม่ได้กำหนดไว้ในมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม

              ลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าก้านตรงแบบแท่งชนิด Pin post  ลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าชนิดนี้ทำหน้าที่เช่นเดียวกับลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าก้านตรงแบบ Fog คือใช้ในพื้นที่ที่มีมลภาวะสูง แต่จะใช้งานได้ดีกว่าแบบ Fog เนื่องจากถูกออกแบบให้เป็นแบบคอตันยาว จึงป้องกันการเจาะทะลุได้เป็นอย่างดี ประกอบกับลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าชนิดนี้มีโครงสร้างที่ประกอบไปด้วยปีกที่มีลักษณะสั้น-ยาว ทำให้มีระยะห่างระหว่างปีกมาก จึงช่วยให้สามารถทำความสะอาดตัวเองตามธรรมชาติได้ดีกว่าแบบ Fog และ Line post  การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคใช้งานลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าก้านตรงแบบแท่งชนิด Pin Post  ตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หมายเลข 1251 โดยในระบบจำหน่าย 22 kV จะเป็น Class 56/57-2 และ 56/57-3 ส่วนในระบบจำหน่าย 33 kV จะใช้เป็น Class 56/57-3 และ 56/57-4

              ลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าแบบแขวน เป็นลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าที่สามารถห้อยแขวนต่อกันเป็นพวงได้ ส่วนบนของลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าจะมีฝาครอบโลหะ ซึ่งมีข้อต่อห่วงโลหะสำหรับเกี่ยวยึดกับก้านโลหะที่อยู่ด้านล่างของลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าลูกบนได้ โดยจำนวนชั้นของลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าจะมีมากขึ้นตามระดับแรงดันไฟฟ้าที่สูงขึ้น เพื่อให้สามารถทนแรงดันไฟฟ้าได้สูงขึ้น ในกรณีที่ลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าชำรุดก็สามารถถอดเปลี่ยนเฉพาะตัวที่ชำรุดได้

              การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคใช้ลูกถ้วยฉนวนไฟฟ้าแบบแขวนเพื่อทำหน้าที่ดึงสายไฟฟ้าที่เสาเมื่อแนวเดินสายไฟฟ้าอยู่ในบริเวณทางโค้งหรือหักมุม รวมทั้งติดตั้งเพื่อรับแรงในแนวนอน ในระบบจำหน่าย 22 kVจะเป็น Class 52-1 ตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หมายเลข 354 (แบบ ก) ส่วนในระบบจำหน่าย 33 kV จะเป็น Class 52- 4 ตาม มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หมายเลข 354 (แบบ ง) สำหรับในระบบสายส่ง 115 kV ติดตั้งในแนวดิ่งจะเป็น Class 52-3 ตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หมายเลข 354 (แบบ ค) ส่วนที่ติดตั้งแนวนอนจะเป็น Class 52-8 ตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หมายเลข 354 (แบบ จ)